W \u015bwiecie edukacji j\u0119zykowej cz\u0119sto pojawia si\u0119 termin “\u015bwiadomo\u015b\u0107 kulturowa” (CA). Ale co to dok\u0142adnie oznacza i dlaczego jest wa\u017cne? Zag\u0142\u0119bmy si\u0119 w t\u0119 koncepcj\u0119 i jej znaczenie dla os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych.<\/p>\n\n\n\n
\u015awiadomo\u015b\u0107 kulturowa zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 w edukacji, zw\u0142aszcza w regionach angloj\u0119zycznych, w latach 80. i 90. ubieg\u0142ego wieku. Nie chodzi tylko o j\u0119zyki; wynika to z szerszej zmiany w naukach humanistycznych i spo\u0142ecznych w kierunku uznania r\u00f3\u017cnic kulturowych. Zmiana ta, cz\u0119sto okre\u015blana jako “zwrot kulturowy”, podkre\u015bli\u0142a znaczenie zrozumienia i docenienia r\u00f3\u017cnorodnych kultur, zar\u00f3wno narodowych, etnicznych, spo\u0142ecznych, regionalnych, jak i instytucjonalnych.<\/p>\n\n\n\n
U podstaw \u015bwiadomo\u015bci kulturowej le\u017cy idea refleksyjno\u015bci. Oznacza to uznanie, w jaki spos\u00f3b wgl\u0105d w inne kultury kszta\u0142tuje nasze rozumienie nas samych i naszej to\u017csamo\u015bci. W edukacji \u015bwiadomo\u015b\u0107 kulturowa znajduje swoje miejsce w r\u00f3\u017cnych przedmiotach, takich jak geografia, nauki spo\u0142eczne i historia. Nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o znajomo\u015b\u0107 fakt\u00f3w; chodzi o zrozumienie znaczenia r\u00f3\u017cnic kulturowych i kontekst\u00f3w historycznych.<\/p>\n\n\n\n
\u015awiadomo\u015b\u0107 kulturowa zawsze by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 nauczania j\u0119zyk\u00f3w, cho\u0107 w spos\u00f3b dorozumiany. Przed latami 80. nauczanie j\u0119zyk\u00f3w obejmowa\u0142o elementy literatury i rzeczywiste konteksty z kraj\u00f3w docelowych. Jednak dopiero w p\u00f3\u017aniejszych dziesi\u0119cioleciach nauczyciele zacz\u0119li wyra\u017anie odnosi\u0107 si\u0119 do tre\u015bci kulturowych wykraczaj\u0105cych poza literatur\u0119. Wraz ze wzrostem znaczenia komunikatywnego nauczania j\u0119zyka, potrzeba znacz\u0105cych tre\u015bci kulturowych sta\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej widoczna.<\/p>\n\n\n\n
Liczne tematy otaczaj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 kulturow\u0105 w nauce j\u0119zyk\u00f3w obcych:<\/p>\n\n\n\n
\u015awiadomo\u015b\u0107 kulturowa przeplata si\u0119 ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 j\u0119zykow\u0105 w nauczaniu j\u0119zyk\u00f3w obcych. Modele takie jak Byrama podkre\u015blaj\u0105 znaczenie nauki j\u0119zyka, zrozumienia kulturowego i do\u015bwiadcze\u0144 kulturowych z pierwszej r\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cne perspektywy teoretyczne wp\u0142ywaj\u0105 na dyskusje na temat \u015bwiadomo\u015bci kulturowej, pocz\u0105wszy od pogl\u0105d\u00f3w antropologicznych na temat reprezentacji kulturowych po dyskusje z zakresu psychologii spo\u0142ecznej na temat stereotyp\u00f3w i uprzedze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Podczas gdy \u015bwiadomo\u015b\u0107 kulturowa koncentruje si\u0119 na zrozumieniu wymiar\u00f3w kulturowych w nauce j\u0119zyk\u00f3w obcych, kompetencje mi\u0119dzykulturowe obejmuj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci skutecznej komunikacji mi\u0119dzykulturowej. Ta ostatnia zyska\u0142a na znaczeniu, zw\u0142aszcza w opracowywaniu kryteri\u00f3w oceny.<\/p>\n\n\n\n
\u015awiadomo\u015b\u0107 kulturowa jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko modnym has\u0142em w edukacji j\u0119zykowej; jest to podstawowy aspekt bieg\u0142ego pos\u0142ugiwania si\u0119 j\u0119zykiem. Rozumiej\u0105c i doceniaj\u0105c r\u00f3\u017cne kultury, uczniowie nie tylko doskonal\u0105 swoje umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowe, ale tak\u017ce poszerzaj\u0105 sw\u00f3j \u015bwiatopogl\u0105d oraz rozwijaj\u0105 empati\u0119 i szacunek dla innych. Jako nauczyciele j\u0119zyk\u00f3w obcych, wspieranie \u015bwiadomo\u015bci kulturowej jest niezb\u0119dne do tworzenia globalnie kompetentnych i wra\u017cliwych kulturowo os\u00f3b.<\/p>\n\n\n